Disrespect & Dr. Fell – Phân Biệt Ý Nghĩa và Cách Dùng

Tôi lúc nào cũng thích thú với đoạn dịch táo bạo này trong bài thơ trào phúng số 32 của Martial:

I do not like thee, Dr. Fell,

The reason why, I cannot tell;

But this I know, and know full well:

I do not like thee, Dr. Fell

Tạm dịch:

“Tôi không thích ông, Tiến sĩ Fell,

Tôi không thể giải thích lý do tại sao;

Nhưng tôi biết, và biết rất rõ:

Rằng tôi không thích ông, tiến sĩ Fell”

Đoạn dịch này nhắc tôi phải tiếp tục phản đối gay gắt khi từ disrespect được dùng như một động từtrong tiếng Anh chuẩn.

Cũng như nhiều diễn giả khác, khi lần đầu tiên nghe, tôi đã rất ngạc nhiên và không đồng ý với việc sử dụng disrespect với vai trò là động từ. Việc dùng như vậy khiến cho tôi bật lên ý nghĩ “sai rồi” khi thấy từ đó được dùng trong ngữ cảnh trang trọng. Rõ ràng độc giả này cũng cảm thấy giống tôi:

Seriously peeved with the use of “disrespect” as a verb as in “He disrespected me”.  What is that?  Please make them stop.

Cực kỳ bực bội với cách dùng từ “disrespect” với vai trò động từ trong câu “He disrespected me”. Vậy là sao? Làm ơn ngừng ngay đi.

Tôi đã bật cười khi nghe đến câu “Please make them stop” (Làm ơn ngừng ngay đi). Khi hình thức này được sử dụng,

…who can hold a fire in his hand

By thinking on the frosty Caucasus? –Richard II

“… Ai có thể giữ lửa trong tay

Bằng cách nghĩ rằng mình đang đứng trên vùng Caucasus băng giá?” – Richard II

(Ý nói việc từ “disrespect” được sử dụng dưới dạng động từ là điều vô lý)

Một từ thỏa mãn nhu cầu của hàng triệu diễn giả sẽ có chỗ đứng trong cách nói chuẩn, bất chấp những sự phản đối như thế này:

I’m fine with it [disrespect] being used in, for instance, “meaning no disrespect….” , but it drives me wild when I hear “don’t disrespect me” or “she disrespected my space”.

Tôi thấy cách dùng từ [disrespect] này ổn trong trường hợp như “meaning no disrespect…” (ý nghĩa không tôn trọng), nhưng lại khiến tôi thấy lộn xộn khi nghe “don’t disrespect me” (không phải không tôn trọng tôi) hay “she disrespected my space” (cô ta không tôn trọng không gian của tôi).

It makes me want to scream!

Nó làm tôi muốn hét lên!

As far as I’m concerned, the word disrespect should be treated as street slang and nothing else.

Theo như tôi đề cập, từ “disrespect” chỉ nên được xem là tiếng lóng đường phố thôi.

“Disrespect” should be banned as a verb. It’s a cultural thing, one to which I do not subscribe.

Chúng ta nên” nên cấm sử dụng từ “disrespect dưới hình thức động từ. Đó là vấn đề văn hóa, chính là lý do tôi không tán thành.

Đôi khi, một người nào đó nói ngược lại những lời phản đối nàybằng cách trích dẫn trong từ điển Oxford:

Look in the Oxford English Dictionary. Disrespect has been used as a transitive verb since the early 1600s.

Hãy xem từ điển Oxford! Từ đầu những năm 1600, “disrespect” đã được dùng dưới hình thức ngoại động từ.

Lời biện hộ rằng disrespect nằm trong từ điển Oxford dưới dạng động từ cũng chẳng thuyết phục được những người phản đối đúng:

“Disrespect” as a verb or adjective, however old and prehistoric the word may be, make me cringe. I hate the word, and anyone using it in conversation with me is sure to receive no respect from me.

Mặc dù “disrespect” có lẽ từ này đã cũ và có từ thời xưa, nhưng hình thức động từ hay tính từ của nó vẫn khiến cho tôi cảm thấy e ngại. Tôi ghét từ này, và bất kỳ ai sử dụng nó khi nói chuyện với tôi chắc chắn sẽ không được tôi tôn trọng.

“Disrespect” is indeed correct when used as a verb. But I still think it sounds wrong that way so I refuse to use it. Instead of “You disrespect me,” I would choose to say, “You show me disrespect.”

“Disrespect” thật sự chính xác khi được sử dụng như một động từ. Nhưng tôi vẫn nghĩ rằng cách đó có vẻ sai, vì vậy tôi phản đối dùng như vậy. Thay vì “You disrespect me”, tôi sẽ chọn cách nói “You show me disrespect.”

Google Ngram Viewer cho thấy rằng, trước kia cụm từ “disrespect me” được dùng vừa phải, nhưng cụm từ này thực sự đã bị ngưng sử dụng từ những năm 1980, cùng thời điểm nhạc hip hop Mỹ trở thanh xu thế chủ đạo và cần thiết để giải thích cho từ diss (như trong “Diss me and don’t diss my daddy”)

Dù thích hay không thích, thì việc sử dụng từ disrespect dưới dạng động từ là không thể phản đối về mặt ngữ pháp. Nếu một người có thể “respect one’s elders” (tôn trọng người lớn tuổi hơn), thì người ta cũng có thể “disrespect one’s elders” (thiếu tôn trọng người lớn tuổi). Nếu mọi người được tôn trọng, họ cũng có thể disrespected (bị thiếu tôn trọng). Tôi nhận ra rằng lý do duy nhất mà nhiều người bình luận cực kỳ ghét cách dùng này là họ không thích nó, cũng giống như người nói trong bài thơ về Dr. Fell. Tôi đã viết một bản tuyên ngôn dành cho những người đó:

I do not like thee, Disrespect,

Perhaps it is your sound effect,

That causes me to so object

And makes you sound so incorrect.

But this I more than just suspect:

I do not like thee, Disrespect.

Tạm dịch:

“Ta không thích ngươi, Disrespect,

Có lẽ đó là hiệu ứng âm thanh của ngươi,

Gây cho ta rất nhiều vấn đề

Và khiến cho ngươi nghe có vẻ không đúng

Nhưng điều này chỉ là ta nghi ngờ nhiều hơn

Ta không thích ngươi, Disrespect.”

Nghe phát âm:

Disrespect (dis·re·spect): http://img.tfd.com/m/sound.swf http://img.tfd.com/m/sound.swf http://img.tfd.com/m/sound.swf

Nguồn: Maeve Maddox

Leave a Comment